Göbeklitepe ve Taş Tepeler Berlin’de: 12 Bin Yıllık Tarih Avrupa’ya Taşınıyor

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve dünyanın bilinen en eski yerleşim alanı olarak kabul edilen Göbeklitepe ile çevresindeki Taş Tepeler bölgesi, Almanya’nın başkenti Berlin’de açılacak kapsamlı bir sergiyle tanıtılacak. Sergide, Türkiye’den getirilen ve daha önce yurt dışında hiç sergilenmemiş 93 seçkin arkeolojik eser yer alacak.

Berlin Müzeler Adası’nda bulunan Ön Asya Müzesi ev sahipliğinde hazırlanan “Toplumun Keşfi. Göbeklitepe, Taş Tepeler ve 12.000 Yıl Önceki Yaşam” başlıklı sergi, Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile İstanbul Alman Arkeoloji Enstitüsü işbirliğiyle düzenlendi. Sergi, 6 Şubat’tan 19 Temmuz 2026’ya kadar ziyaret edilebilecek.

Basın mensuplarına tanıtımı yapılan serginin resmi açılışı, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Almanya Kültür Bakanı Wolfram Weimer tarafından gerçekleştirilecek.

Taş Tepeler Araştırma Grubu Koordinatörü Prof. Dr. Necmi Karul, Berlin’de düzenlenen serginin bilimsel ve kültürel açıdan iki temel unsura dayandığını belirtti. Türkiye ile Alman arkeologlar arasında 100 yılı aşkın süredir devam eden işbirliğine dikkat çeken Karul, Kültür ve Turizm Bakanlığının 2021 yılında başlattığı Taş Tepeler Projesi’nin, Göbeklitepe’nin tekil bir yapı olmadığını ortaya koyduğunu ifade etti.

Şanlıurfa’da 10 ayrı noktada kazı çalışmalarının sürdüğünü belirten Karul, bu çalışmaların Çin’den Almanya’ya uzanan 36 farklı akademik kurumun katkısıyla, çok uluslu ekipler tarafından yürütüldüğünü söyledi. Projenin, yerleşik hayatın başlangıcı ve besin üretimi konusundaki bilgileri yeniden şekillendirdiğini vurguladı.

Berlin’de ilk kez Taş Tepeler bölgesinden yaklaşık 100 orijinal eserin sergileneceğini kaydeden Karul, serginin sekiz ayrı tema etrafında kurgulandığını ve ziyaretçilere dönemin yaşam biçimini bütüncül bir şekilde sunduğunu ifade etti. Sergiye Alman kamuoyu ve medyasının yoğun ilgi gösterdiği belirtildi.

Berlin Devlet Müzeleri Ön Asya Müzesi Direktörü Barbara Helwing ise serginin Berlin’de açılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Göbeklitepe’ye benzer yaklaşık 30 arkeolojik alanın varlığının bu kültürel mirası daha anlaşılır ve etkileyici hale getirdiğini söyledi. Sergide yer alan eserlerin, 12 bin yıl önceki günlük yaşamı doğrudan yansıttığını belirtti.

Toplam sekiz bölümden oluşan sergi, erken yerleşik toplulukların sanatsal ve kültürel ifadelerini doğumdan günlük yaşama ve ölüme kadar geniş bir perspektifle ele alıyor. Sergi kapsamında, İspanyol fotoğraf sanatçısı Isabel Munoz’un Göbeklitepe’de çektiği fotoğraflar da ziyaretçilerle buluşturulacak.

Daha önce Roma’daki Kolezyum’da düzenlenen “Göbeklitepe: Kutsal Bir Yerin Gizemi” sergisini 6 milyondan fazla kişinin ziyaret ettiği hatırlatılırken, Berlin’deki serginin de benzer bir ilgi görmesi bekleniyor.