Harnup toplama mevsimine 1 buçuk ay kala Tatlısu harnup üreticileri Yeni Bakış’a konuşarak sorunlarını dile getirdi. Hükümete işlenmemiş harnubun Türkiye’ye ihracatını yasakladıkları için isyan eden üreticiler, üreticinin artık harnup üretiminden para kazanmadığını ve CTP-DP Hükümeti’nin Türkiye’ye işlenmemiş harnup ihracatının yasaklamasıyla üreticinin harnubu kurumaya bıraktığını belirtti. Tatlısu Harnup Üreticileri, devletin uyguladığı yanlış politikaların rekolteyi azalttığını söyleyerek, “Düşük fiyatlar ve ihracatın Türkiye’ye yasaklanması sebebiyle birçok üretici üretimden vazgeçti ve harnuplar kuruyup şömineye odun oldu” şeklinde konuştu.
“Para kazanılmayan üründe rekolte yükselmez”
Harnup Üreticileri Birliği Başkanı Ali Çil, harnubun Ağustos’un 20’si gibi toplanmaya başlandığını söyleyerek, “Çıkacak olan üründen çok yüksek rekolte beklemiyorum. Biz harnup üreticilerinin sorunu esasen rekoltenin yükselmesidir. Çünkü halkın para kazanması gerekir ve para kazanılmayan bir üründe de rekolte yükselmez. Bir zamanlar Türkiye’den gelen tüccarlara bizden harnup alma izni vardı ve o zaman fiyat 10-20 kuruş daha yukarıya çıkmıştı. Ama CTP-DP Hükümeti geldikten sonra Türkiye’ye harnup ihraç etmemizi tekrar yasakladılar. Yasaklama nedenleri ise ürün ülkemizde işlense katma değeri daha fazla artar diyeydi. Ama bu da bir gerçek ki ben üretmedikten sonra KDV artmaz” açıklamalarında bulundu.
“Yeter artık halkı sömürdükleri”
Çil, 1976’da Kıbrıs’a geldiğini ve o zamanlarda Tatlısu’nun rekoltesinin 3 bin ton olduğunu vurgulayarak, “O yıllardan bugüne gelene kadar rekolte düştü, bu yıl ise 200 ton civarında bir rekolte bekliyorum. Kısacası 3 bin tondan 200 tona düşmüşsek burada bir sorun ve bu düşüşün bir nedeni vardır. Bu tabloya bakıldığında bırakın 3 bin tonu bin 500 ton harnup olsa yarısı Türkiye’ye gitse yarısı burada işlense şimdiki rekolteden fazla olurdu. Kısacası kapama ve yasaklama sistemiyle bir yere varamayız. Yasakladıkça ve halk kazanmadıkça üretimden kopuyoruz. Müdür, müsteşar alınacağına üreticiye destek versinler. Hükümetin işi gücü dairelere müdür ve müsteşar almak. Yete artık halkı sömürdükleri, artık üretimin önünü açıp, destek versinler. Biz onlardan bir şey de istemiyoruz, kendi malımızı kendimiz satar, kendimiz ihraç ederiz” dedi.
“Mecburen ucuzdan harnup satıyoruz”
Halkın kazanamadığını ve bu durumda teşvik olmadığı için rekoltenin düştüğüne dikkat çeken Çil, “Sadece buradaki birkaç tüccara mahkum olduğumuz için de mecburen ucuzdan harnup satıyoruz. Geçen sene harnubun kilosunu 85 kuruştan verdik, bu fiyat da geçen sene harnup az olduğundan dolayı bu şekilde seyretti, harnup çok olduğu zamanlarda ise bu fiyat 65-70 kuruşa kadar düşüyor. Üretici kazanmadığı için adam artık ağaçlara bakmayı bırakıyor ve ağaçlar kuruma noktasına geldiğinde de fareler ağaçları yemeye başladığı için kesiyorlar. Tabi ki üretici para kazanmış olsa ağaçlarını kurumaya terk etmez ve ağaçlar şömineye odun olmaz” diye konuştu
Tatlısu Harnup Üreticileri ne dedi?
Osman Uyanır: Yanlış politikalar rekolteyi azalttı
“Harnup hasat zamanına az kaldı. Buradaki tüccarlardan ise bir beklenti içerisinde değiliz, çünkü harnuba değerini vermiyorlar. Eskiden Türkiye’den gelen tüccarlar buradaki tüccarlara göre daha yüksek para veriyorlardı ama şimdi hükümet harnubun burada işlenmesi için Türkiye’den gelen tüccara işlenmeden ürün satılmasını yasakladı. Bunun yanında harnupta rekoltenin azalmasının sebebi başta hükümetimizin yaptığı yanlış politikalardır. Harnup üreticisine destek olmaması, Türkiye’ye satışın engellenmesi yüzünden birçok kişi üretimi bıraktı, ağaçlar kurudu ve şömineye odun oldu. Vatandaşın derdi çok ama hükümet kendi derdine düştü. Koltuğa kim oturacak, hükümeti kim kuracak derken vatandaşın sorununu, harnup üreticisini düşünen yok.”
Alpay Orhan Güvenler: Şömineye odun oldu
“Devlet harnubu tekeline almaya çalıştığı için harnup üreticileri maalesef üründen iyi para kazanamıyor. Bildiğiniz gibi elimizde şu an tek ihracat ürünü harnup kaldı ve en büyük rezerv Tatlısu’dadır. Tüccardan ve devletten üretici olarak en azından harnubun kilosunu 1 TL olarak belirlemesini bekliyoruz. Bizim üreticiler olarak harnubu 1 buçuk TL’den satma fırsatımız da var ama devlet işlenmemiş harnubun dışarıya satışına izin vermediği için bu imkânsız oluyor. İşlenmemiş harnubun yurt dışına çıkmasına devletin izin vermemesinin nedeni devletin işlenmiş harnuptan daha büyük rant sağlamasıdır. Harnubun gecen yıl çekirdekteki dünya piyasası tonu 2 bin 300 dolardır. Türkiye’de ise yemişlik harnubun fiyatı 8 ile 12 TL arası değişiyor. Türkiye’den gecen yıl bizden yemişlik harnup isteyen tüccar bulduk, fakat devlet işlenmemiş harnubun dışarı çıkmasına izin vermediği için elimizde olan harnubu yerli tüccara 75 kuruştan vermek zorunda kaldık. Düşük fiyatlar sonucu ve ihracatın Türkiye yasaklanması sebebiyle birçok üretici üretimden vazgeçti ve harnup odun olarak şömineye layık görüldü.”
Özcan Bozkoyun: İhracat yeniden serbest bırakılmalı
“Harnup toplama zamanına az bir süre kaldı bu yıl ürünün taban fiyatının en düşük 1.20 TL olmasını bekliyoruz. Hükümet tarafından Türkiye’ye yasaklanan ihracat sebebiyle üretici üretimden koptu ve rekolte geçmiş yıllara göre düştü, rekolteyi artırmak için ihracatın yeniden serbest bırakılması gereklidir. Bunun yanında üreticiye teşvik veriyorlar, diğer üretim sektörlerinde olduğu gibi harnuba da teşvik verilmeli.
Yorum Yazın