“Protein” sözcüğünün kaynağı, Yunanca’nın “birincil öneme sahip” anlamını taşıyan π (prota) sözcüğüdür. İsminin anlamını da destekler şekilde vücudumuzun yapıtaşı olduğu için proteinler vücudumuz için oldukça büyük öneme sahiptir. Vücudumuzdaki kaslar, tendonlar, organlar ve cildimiz proteinlerden oluşur. Beslenme ve Diyet Uzmanı Dr. Fatma Baysal Yusuf'un HT Egeli'de yer alan haberi...
Proteinler aynı zamanda önemli işlevleri yerine getiren enzimler, hormonlar, nörotransmitterler ve hücresel olaylarda görev alan minik moleküllerin yapımında da kullanılır.
SÜT, YOĞURT VE ETTE BULUNUR
Vücudumuz çoğu aminoasiti vücut içinde sentezleyebilir ancak bazılarını sentezleyemediği için dışardan alması gerekmektedir. Bu aminoasitlere elzem aminoasitler denir. Eğer elzem aminoasitleri dışardan alamaz ise bu aminoasitlerin yapıtaşı olduğu proteinler de sentezlenemez. Elzem aminoasitlere triptofanı verebiliriz. Triptofan aminoasidi vücudumuzda mutluluk hormonu adı verilen seratoninin yapımı için gereklidir. Bu nedenlerle diyetimizde protein içeren gıdalara yer vermek çok önemlidir. Süt, yoğurt, et, tavuk, balık, kurubaklagiller, soya gibi gıdalar iyi protein kaynaklarıdır.
KULLANIM ORANI ÇOK ÖNEMLİDİR
Günlük alınması gerekli olan protein miktarı kilogram başına 0.8 gramdır. Tabii her birey için “doğru” protein miktarı, aktivite seviyeleri, yaş, kas kitlesi, fiziksel hedefler ve sağlık durumunu da içeren birçok faktöre bağlıdır. Örnek olarak 50 kg. orta aktiviteye sahip bir birey ortalama 40 gram protein almalıdır. Alınması gereken protein miktarının, protein kaynağı miktarı ile karıştırılmaması gerekir. 1 kase yoğurt 150 gramdır ancak 6 gram protein içermektedir. Benzer bir örnek olarak 30 gram kırmızı et de 6 gram protein içermektedir.
Gün içinde iyi dağıtım yapılmalı
Alınan proteinin kolay sindirilebilmesi, verimli kullanılabilmesi, elzem aminoasitlerin yeterli alınabilmesi için iyi kalite protein içeren çeşitli kaynaklardan gerekli miktarlarda alınması gerekmektedir. Bunu sağlayabilmek için gün için ana öğünlerinizden birinde et/tavuk/balık/kurubaklagil çeşitlerinden birinin olmasını ve diğer öğünlerde de peynir/süt/yoğurt/ yumurta gibi besinlerin gün içine dağıtılarak tüketilmesini öneriyoruz.
Posa içeriği oldukça düşük
Kurubaklagiller gibi bitkisel kaynaklı proteinler dışında hayvansal kaynaklı protein içeren gıdaların posa içeriği oldukça düşüktür. Aşırı ve tekdüze protein tüketiminin kolon kanseri başta olmak üzere kanser hastalıklarının oluşma riskini arttırdığı yönünde sonuçlar bulunmaktadır. Yeterli posa almayan bireylerde barsak sağlığını olumsuz etkiler ve kabızlık oluşabilir. Gün içinde muhakkak sebze, salata, meyve ve tam tahıllı gıdaları tüketerek posa alımını artırmalıyız.
Pişirme şeklini ihmal etmeyin
Protein içeren kaynakları tüketirken (özellikle et ürünlerini) pişirme şeklininin de sağlık için olumsuz etkileri olabileceğini ihmal etmeyin . Et ürünleri yüksek sıcaklıkta pişirildiğinde heterosiklik aminler, polisiklik aromatik hidrokarbonlar ve ileri glikasyon son ürünleri(AGE) gibi zararlı bileşikler oluşabilir.
Yorum Yazın