BM’nin 74’üncü Genel Kurul çalışmaları çerçevesinde dün New York’ta gerçekleşen Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan-Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis görüşmesi Rum basınında geniş yer buldu.
Kıbrıs Cumhuriyeti Başkanı Nikos Anastasiadis’in BM Genel Kurulu’na bugün hitap edecek olması, Bakanı Nikos Hristodulidis’in dünkü temasları, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs geçici Özel Danışmanı Jane Holl Lute’un üç garantör ülkenin Dışişleri Bakanları ile yaptığı telefon görüşmeleri ve ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun Hristodulidis’e gönderdiği mektup da öne çıkarılan haberler arasında yer aldı.
Politis haberi “Kıbrıs Sorunu Mülteci Akımlarının Gölgesinde…Erdoğan-Miçotakis Görüşmesi Olumlu Ortamda Gerçekleşti… ABD’den Maraş ve İki Bölgeli İki Toplumlu Federasyon Çözümüne Destek.. Lute’un Referans Şartlarıyla İlgili Perde Gerisi İstişareleri” başlık ve spotlarıyla manşete çekti.
“Büyük merakla beklenen” diye nitelediği Erdoğan-Miçotakis görüşmesinin Ankara-Atina ikili ilişkileri açısından olumlu işaretlerle tamamlandığını yazan gazete iki liderin mülteci akımı ve ikili ilişkiler üzerinde durduğunu, Kıbrıs sorununda ise bilinen söylemlerini tekrarlamakla yetindiklerini kaydetti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kıbrıs Rum tarafının tezlerini zaman zaman değiştirmesinden duyduğu hoşnutsuzluğu dile getirdiğine de dikkat çeken gazeteye göre, Miçotakis Kıbrıs sorununda, Kıbrıs Cumhuriyeti’ne ve Kıbrıs Cumhuriyeti Başkanı Nikos Anastasidis’in “doğal zenginliğin kullanılmasından edinilecek gelirin her iki toplumun adil paylaşım sağlanması” ile ilgili önerisine destek beyan etti.
Haberinin “Perde Gerisi İstişareler” başlığıyla ayırdığı bölümünde Kıbrıs Cumhuriyeti Başkanı Nikos Anastasiadis’in BM Genel Kurulu’nda bugün yapacağı konuşmada, TC Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın aynı kürsüde konuşurken söylediklerine cevap vermesinin beklendiğine vurgu yaptı.
Habere göre, devam etmekte olan “Kıbrıs müzakerelerinin yeniden başlatılması” prosedürü üzerinde durması beklenen Anastasiadis, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki faaliyetleri ve kapalı Maraş’ın iskana açılması projelerine de atıf yapacak.
Kıbrıs Cumhuriyeti kaynakları, Miçotakis ile görüşmesi sırasında Erdoğan’ın, Rum tarafının, istenilen hedef konusunda sürekli tutum değiştirmesinden duyulan rahatsızlığı dile getirerek bu noktada Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu’nun söylemini benimsediğini, Miçotakis’in ise Rum tarafını, istenilen hedefte çok istikrarlı olduğunu iddia ederek savunduğuna işaret etti.
Haberde, perde gerisi istişareler alanında ise Genel Sekreter’in Kıbrıs geçici özel danışmanı Lute’un dün garantör güçler ile telefon görüşmeleri yaptığı, Kıbrıs Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Nikos Hristodulidis ile de görüşme istediği kaydedildi.
PERDE GERİSİ İSTİŞARELER VE KORİDORLARDAKİ GÖRÜŞME VE KONUŞMALAR
Gazeteye göre Rum tarafı bu perde gerisi istişareleri de BM koridorlarında gerçekleşen görüşme ve konuşmaları önemli buluyor, müzakerelerin yeniden başlaması prosedüründe bir miktar ilerleme için başka yol da görmüyor. Gazetenin “çok iyi bilgili” diye nitelediği kaynaklar, Anastasiadis’in gelecek cuma günü Genel Sekreter Guterres ile yapacağı görüşmeden sonra Türk niyetlerine dair sahnenin netleşeceğini belirtti.
Fileleftheros haberi “Erdoğan Kendini Tekrar Etti… Miçotakis İle Görüşmesinde Bilinen Tezlerinde Israr Etti” başlığıyla aktardı.
Aynı gazete “İzlenim Yaratma Oyunu Kuruyorlar… Türkler New York’ta Zemini Değiştirmek Hedefiyle Ön Anlaşmadan Söz Ediyor” başlığıyla manşete çektiği haberinde Türkiye’nin “izlenim yaratma oyunları ile Kıbrıs müzakerelerinin başlamamasının suçunu Rum tarafına yüklemeye ve müzakere zemininin değiştirilmesi tezini ileri götürmeye çalıştığı” görüşünü ortaya koydu.
Edindiği bilgilere dayanarak Türk tarafının, özellikle de Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun New York temasları sırasında, siyasi eşitlik ve etkin katılım konusunda bir ön anlaşma fikrini geçirmeye çalıştığını yazan gazete “Türk tarafının müzakere zeminin değiştirilmesini haklı göstermek için bahane bulmaya çalıştığını peşinen gösteren bir hareket” yorumunu yaptı.
Gazete Türkiye’nin, bu tezinin Rum tarafından destek bulmayacağını bildiğini ve Rum tarafından gelecek itirazı daha sonra zemin değişikliğinin Kıbrıs sorunundaki çabaların ilerleyebilmesi için bir gereklilik olduğunu göstermek için kullanacağı görüşünü ortaya koydu.
POMPEO’DAN HRİSTODULİDİS’E CEVAP MEKTUBU
Gazetenin “Pompeo’dan Mektup ve Maraş Konusunda Güvenlik Konseyi’ne Başvuru” başlıklı haberine göre, Anastasiadis’le birlikte New York’ta bulunan Nikos Hristodulidis dün Lübnan, Irak, Bahren, Katar Dışişleri Bakanları ile görüştü, Güney Kıbrıs-Yunanistan-Ermenistan üçlü görüşmesine katıldığı. Dün akşam AB Dışişleri Bakanlarının ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile akşam yemeğinin ardından Atlantik ötesi görüşmeye katıldı, ABD Dışişleri Bakanlığı Avrupa Avrasya konuları müsteşarı Philip Reeker ile görüşecek.
Bir Rum diplomatik kaynak, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Maraş konusunda BM Güvenlik Konseyi’ne başvurması için gerekli ön hazırlığın yapıldığını, bu konudaki Rum tezlerinin Güvenlik Konseyi üyelerinden anlayış bulduğunun saptandığını söyledi.
Gazete ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun Hristodulidis’e, ABD’nin Türkiye bütün tarafların Maraş’la ilgili 550 ve 789 sayılı kararlara saygı göstermesi gerektiği mesajını göndereceğini ilettiği bir mektup gönderdiğini yazdı.
Habere göre Pompeo, Hristodulidis’in 13 Eylül tarihli mektubuna cevap nitelikli bu mektubunda ABD’nin, “Maraş’ın yeniden açılmasına ilişkin olası tek yanlı eylemler veya kente, eski sakinleri dışında başka kişilerin iskan edilmesinin, çözüm müzakerelerinin yeniden başlamasına katkıda bulunmayacağı ve Güvenlik Konseyi’nin 550 ve 789 sayılı kararlarına aykırı olacağı” kaygılarını paylaştığını iletti.
Gazete Pompeo’un mektubundan şu içeriği aktardı:
“Birleşik Devletler bütün tarafların bu kararlara saygılı olmasını bekliyor, aynı mesajı Türkiye’ye de verecek. ABD bütün müdahil tarafları bölgedeki gerilimi artıracak eylem veya söylemlerden uzak durmaya teşvik etmeyi sürdürüyor. İki tarafı iki toplumlu ilişkilerin iyileştirilmesi için önemli tedbirler almaya çağırıyor. Birleşik Devletler iki bölgeli iki toplumlu bir federasyonun Kıbrıs’ın halkının, daha barışçıl ve refah geleceğe sahip olmasına en iyi fırsatı sağladığına inanıyor.”
Alithia da haberi manşetten “Erdoğan ve Miçotakis (İyi Ortamda) Ne Görüştü… Türk-Yunan İlişkileri Çalkantılı bir Dönemdeyken Gerçekleşen İlgi Çekici Yüz Yüze Görüşme… Kıbrıs Sorunu, Türk-Yunan İlişkileri, Mülteciler Konularını Görüştüler… Yunan Başbakan’ın Türk Cumhurbaşkanı’na Mesajları… Yunanistan’ın Anastasidis’in Kıbrıs Sorunu, Doğal Gaz ve Maraş Tezlerine Destek” başlık ve spotlarıyla verdi.
Haravgi “Guterres Herkesle Konuşup Karar Veriyor” başlıklı manşet haberinde Lute’un, salı günü Erdoğan’la görüşen, bugün Miçotakis, yarın Anastasiadis ve pazartesi günü de Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ile bir araya gelecek olan Genel Sekreter’in bu kritik görüşmeleri öncesinde Kıbrıs sorununa müdahil bütün taraflarla telefon görüşmeleri yaptığına işaret etti.
ERDOĞAN’A TEPKİ
Aynı gazete Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşma ve Kıbrıs sorununun çözümsüzlüğünden Rum tarafını sorumlu tutmasının Rum siyasi partilerinin öfkeli tepkisine neden olduğuna işaret etti.
Habere göre AKEL, “Türk Cumhurbaşkanı kabul etsin ya da etmesin Kıbrıs sorununun çözülmemesinin birinci ve ana sorumlusu BM Güvenlik Konseyi kararlarını ve uluslararası hukuku sistemli şekilde ihlal eden Türkiye dışında başka hiçbir yerde aranamaz” iddiasında bulundu.
Parti tarafından yayımlanan açıklamada “Türkiye Crans Montana görüşmelerinin hangi noktada koptuğunu çok iyi biliyor” denildi, özetle şunlar eklendi:
“BM Genel Sekreteri’nin, Avrupa Birliği’nin, Yunanistan’ın ve İngiltere’nin garantilerin ve müdahale hakkının ilk günden feshedilmesi, işgal ordularının süratle çekilmesi ortak tezinde birleştiğini, havada kalan tek konunun Kıbrıs’taki Türk ve Yunan alayları olduğunu biliyor. Türkiye aksi veya farklı tezlere sahipse BM ve diğer herkesle çatışmaya girecek. Kıbrıslı Türklerin doğal gazdaki hakları, MEB, doğal kaynaklar ve federal gelirlerin paylaşımıyla ilgili yakınlaşma aracılığıyla tesis edilmiştir. Diğer partiler –DİKO ve EDEK Erdoğan’ın tahrikkarlığını, Türkiye’yi müzakere masasında ifşa etmek isteyenlere karşı kendilerini haklı çıkarmak için kullanıyor”
Fileleftheros “Tayyip Erdoğan Ümidi Dağıttı” başlıklı haberinde AKEL dışında diğer partilerin açıklamalarına da yer verdi.
Habere göre DİKO Erdoğan’ın sözlerinin, “Türkiye’nin Kıbrıs’taki gerçek hedefleri konusunda yanılgılara kapılanlara acil iniş yaptırdığı” görüşünü ortaya koydu “Türkiye’nin garantilerin olmasında ısrar etmesi, Kıbrıs Cumhuriyeti MEB’inde devam ettirdiği kanunsuzluk ve Maraş’ı kolonize etme tehditleri Türkiye’nin önceliklerinin neler olduğunu açıkça ortaya koyuyor, önceliği müzakereler değildir” ifadelerini kullandı.
EDEK Erdoğan’ın sözlerinin Kıbrıs sorununun “istila, süregelen işgal ve etnik temizlik rayına geri oturtulmasını gerektirdiği” iddiasında bulundu ve “Türk Cumhurbaşkanı’nın BM Genel Kurulu’ndaki sözleri, bazılarındaki iki bölgeli iki toplumlu federasyon çerçevesinde demokratik ve sürdürülebilir çözüm olabileceği yanılgısına son verir” denildi.
Ekologlar “Eylemlerinin şikayet edilmesi yetmez, göğüslenmelidir. Ankara’nın Yunanistan ve Kıbrıs’a karşı tahrikkarlığı ve Doğu Akdeniz ve Ege’deki tavrı Yunanistan ve Kıbrıs dışında, etkilenen bütün devletlerin konusudur. Bu devletler hep birlikte işbirliği yapmalı ve bundan sonraki adımlarını atmalıdır” ifadelerine yer verdi.
Başbakan Ersin Tatar’ın dünkü açıklamaları da Rum basınında çeşitli başlıklarla aktarıldı.
Haravgi “Guterres Çerçevesi Ada’nın Rumlaşmasına Götürür.. Tatar Akıncı’yı Garantilerde! Bile Tavizler İle Suçluyor”, Alithia “Tatar Guterres’e Patladı… Uzun Vadede Kıbrıs’ın Helenleşmesini Gündeme Getirir”, Politis “Tatar: Guterres Çerçevesi’ne Hayır” , Fileleftheros “Çözüm Konusunda Siyasi İçsavaş… Tatar ve Erhürman Arasında İki Devlet Çatışması”
Yorum Yazın