Spehar: Liderlerin rolü kritik

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Temsilcisi ve Kıbrıs’taki BM Barış Gücü Misyon Şefi Elizabeth Spehar, BM Güvenlik Konseyi üyelerini dün kapalı oturumda bilgilendirdi.

Fileleftheros gazetesi habere “Liderlerin Rolü Kritik - Türkiye’nin MEB’deki Kışkırtıcı ve Yasadışı Eylemlerine Hiçbir Atıf Yok - BM’den Seçimlere Kadar Herhangi Bir Hareket Yok” başlıklarıyla geniş yer ayırdı.

Habere göre, Spehar, BM Güvenlik Konseyi üyelerini bilgilendirmesinin ardından yaptığı açıklamada, Kıbrıs sorununda çözüme varılmasında liderlerin rolünün kritik olmayı sürdürdüğünü; garantör güçlerin rolünün de ayrıca “kilit öneme” sahip olduğunu dile getirdi.

Spehar açıklamasında, BM Güvenlik Konseyinin gerek UNFICYP’in (Barış Gücü) misyonu, gerek de Kıbrıs sorunu çözüm sürecine yönelik güçlü desteğinden duyduğu memnuniyeti de yineledi.

Spehar’ın, ileri sürülen  Türkiye’nin kışkırtıcı ve yasadışı eylemlerine hiçbir atıf yapmadığını yazan gazete, Spehar’ın yalnızca “BM Güvenlik Konseyi üyelerini son dönemde bölgede var olan artan gerilimlerle ilgili ortam konusunda bilgilendirdiğine işaret ettiğini” iletti.

Spehar, “BM Genel Sekreteri’nin, raporunda da vurguladığı gibi, hidrokarbonlarla ilgili olanlar de dâhil olmak üzere, bu gelişmeleri yakından ve endişeyle takip etmeyi sürdürdüğünü, aynı zamanda gerilimin herhangi bir şekilde daha fazla tırmanmasından kaçınılmasına yönelik ciddi çabalarda bulunulması konusundaki çağrısını yinelediğini” de aktardı.

BM Güvenlik Konseyi üyelerini Guterres’in son raporu hakkında bilgilendirdiğini söyleyen Spehar, “Kıbrıs kamuoyunda gerçekleştirilen ve iki toplumda da kapsamlı çözüme ilişkin büyük bir arzu olduğunu gösteren anketlere” de özel atıfta bulundu.

Spehar “diğer yandan, çözümün hala daha mümkün olup olmadığı konusunda artan bir kuşku bulunduğunu” da söyledi.

Spehar, BM Güvenlik Konseyinin bilgilendirilmesinin bir buçuk saatten fazla sürdüğünü de belirttiği açıklamasında, “barış sürecinin son iki yıldır kesintiye uğradığını” da dile getirdi.

BM Genel Sekreteri Guterres’in iki liderle Berlin’de gerçekleştirdiği görüşme konusunda ise Spehar, bunun iki liderin 2017 yılında Kıbrıs’la ilgili konferansın sona ermesinden sonra BM Genel Sekreteriyle gerçekleştirdikleri ilk ortak görüşme olduğunu ve bu açıdan bakıldığında bu görüşmenin önemli olduğunu kaydetti.

Spehar liderlerin BM Genel Sekreterinin huzurunda “1991 yılındaki 716 sayılı karar da dâhil olmak üzere, BM Güvenlik Konseyinin ilgili kararlarında da ortaya konulduğu gibi, siyasi eşitliğe sahip iki kesimli iki toplumlu federasyon temelinde, öngörülebilir bir gelecekte (zaman ufkunda), kapsamlı bir anlaşmaya varılmasına ilişkin taahhütlerini yinelediklerini” de anımsattı.

Spehar ayrıca BM Genel Sekreterinin “müzakere masasına geri dönülmesinin bu kez gerçekten farklı olacağını kanıtlamaları için, önümüzdeki dönemi yararlı bir şekilde kullanmaları konusunda, liderler, garantör güçler ve diğer müdahil taraflara yönelik teşvikine” de atıfta bulundu.

Türkiye’den bir gazetecinin Rum Yönetimi ile Yunanistan’ın UNFICYP’in finanse edilmesine katılımı konusundaki bir sorusuna yanıtında ise Spehar “bunun tarafsızlığı etkilemediğini” savundu.

Kuzey Kıbrıs’taki seçimlere kadar bekleme döneminden mi geçildiği konusundaki bir soruya yanıtında ise Spehar “liderlerin uygun bir zamanda 5+1 görüşme yapılmasına ilişkin taahhüdünü” yineleyerek, “şu anda somut bir zaman takvimi bulunmadığını ve tarafların tümünün bu görüşmenin uygun bir zamanda gerçekleştirilmesiyle ilgilendiğini” belirtti.

UNFIYCP’in görev süresinin 6 ay daha uzatılmasının öngörüleceği karar taslağının İngiltere tarafından sunulacağını ve bunu konuyla ilgili istişarelerin izleyeceğini yazan gazete, BM Güvenlik Konseyinin UNFICYP’in görev süresinin uzatılmasıyla ilgili kararı onaylayacağı toplantının ise 30 Ocak’ta yapılmasının planlandığını anımsattı.

“AMERİKALILARDAN DESTEK”

BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Temsilcisi ve Kıbrıs’taki BM Barış Gücü Misyon Şefi Elizabeth Spehar, dün BM Güvenlik Konseyi üyelerini bilgilendirmesinin ardından, gazetecilerin sorularını da yanıtladı.

Geçtiğimiz hafta Washigton’da gerçekleştirdiği görüşmelerle ilgili bir soruya karşılık Spehar, iki günlüğüne Washington’da bulunduğunu belirterek, burada ABD Dışişleri Bakanlığı ve Ulusal Güvenlik Konseyinden üst düzey yetkililerle aynı zamanda ABD Kongresi üyeleriyle bir araya geldiğini belirtti.

Spehar “Amerikalıların, Kıbrıs’la ilgili barış süreci aynı zamanda iyi niyet misyonu ile UNFICYP misyonuna yönelik oldukça destekleyici olmayı sürdürdüklerini” sözlerine ekledi.

“SPEHAR BM GÜVENLİK KONSEYİ ÜYELERİNE NE DEDİ”

Gazete “BM merkezindeki diplomatik kaynaklara” da dayanarak, Spehar’ın geçtiğimiz Pazartesi günü kapalı oturumda gerçekleşen görüşmede, BM Güvenlik Konseyi üyelerine ilettiği genel imajın, KKTC Cumhurbaşkanlığı seçimlerine kadar BM tarafından herhangi bir harekette bulunulmasının beklenmediği şeklinde olduğunu da ileri sürdü.

Gazete, BM Genel Sekreterinin Kıbrıs için atadığı geçici özel danışman Jane Holl Lute’un misyonuyla ilgili bir soruya karşılık ise Spehar’ın “Kıbrıs Türk toplumundaki seçimlerden ötürü Lute’un bölgeye ziyaret gerçekleştirmesinin planlanmadığını söylediğinden” söz edildiğini de iletti.

Sözde Kıbrıs MEB’indeki ileri sürülen Türk tahrikleri konusunda ise Spehar, BM Genel Sekreterinin raporunun içeriği temelinde konuştu.

Gazeteye göre “söz alan ya da soru yönelten Güvenlik Konseyi üye ülke temsilcileri ise, bölgedeki gerilimle ilgili endişe belirtti, fakat Türkiye’yi hedef almaktan kaçındı. Bazıları ise, uluslararası yasallık çerçevesi dışında olan hareketlerden kaçınılması gerektiğine vurgu yaptı”.

BM Güvenlik Konseyinin daimi olan ve olmayan üyeleri, BM Genel Sekreterinin Berlin’de liderlerle gerçekleştirdiği görüşme konusunda ise Spehar’a, izlenecek olan yol ve ne planlandığı sorusu da yöneltti.

Gazete Spehar’ın buna yanıtında “ortaya herhangi bir zaman takvimi konmadığını söylediğini, fakat esasında, hiçbir şeyin kesin olmadığı ve seçimlerin ardından, çabanın, liderlerin ‘belirleyici rolü’ ile garantör güçlerin katkısına bağlı olacağı imasında bulunduğunu” aktardı.

Spehar, BM Genel Sekreterinin raporunda da kayda geçirildiği üzere, konferans gerçekleştirilmesi perspektifine de atıfta bulundu.

Gazete “aynı diplomatik kaynaklara” dayanarak, Spehar’ın “BM Genel Sekreterinin, askeri düzeyde doğrudan temaslar yapılmasına ilişkin bir mekanizma meydana getirilmesi konusunda ilerleme yaşanmadığına ilişkin ifadesinden söz ettiğini” de yazdı.

Gazete Spehar’ın “bu meseleyle ilgili çabaların sürdüğünü, fakat iki tarafın bu tarz mekanizmalar meydana getirilmesi için en iyi zaman olmadığını düşündükleri tahmininde bulunduğundan bahsettiğini” de aktardı.

Gazete, bu konunun ve diğer “rahatsız edici ifadelerin” İngilizlerin karar taslağında yer alacağını ve bunların önümüzdeki günlerde gerçekleşecek perde gerisindeki istişarelerin sebebini teşkil etmesinin beklendiğini de ekledi.