YÖDAK’a özerklik, neden daha önce verilmedi?

Yüksek Öğretim ve Dış İlişkiler Dairesi Müdürü Ziya Öztürkler, meclisten geçtiğimiz hafta geçen Yüksek Öğretim Yasası’yla ilgili son dönemlerde yapılan eleştiriler konusunda açıklama yaptı.

Öztürkler, gündemde olan en hassas noktalarında bir tanesinin YÖDAK’ın mali yönden özerk olması gerekliliğiyle ilgili olduğunu ancak, bu güne kadar hiçbir Cumhurbaşkanı’nın bu yönde bir çalışma yapmadığını söyledi.

Öztürkler, “Niye acaba eski yasaya göre, Yürütme Yetkisi’ne sahip olan makamlar, YÖDAK’ a mali özerklik vermedi? Bu kadar YÖDAK’ın özerk olmasını isteyen kurumlar YÖDAK Başkanı’nın yurt dışına çıkışını bile Müsteşar onayına bıraktı? Veya YÖDAK’ın dökülen binasıyla ilgili bu güne kadar hiçbir somut adım atılmadı?” diye sordu.

Öztürkler, YÖDAK Başkanı’nın Cumhurbaşkanı tarafından atanacağını, 3 üyenin üniversiteler arası kurul ve 3 üyenin de Meclis tarafından belirleneceğini kaydetti.

Üyelerin atamalarının Cumhurbaşkanı tarafından yapılacağını ifade eden Öztürkler, üyelerinin tamamının Cumhurbaşkanı’na karşı sorumlu olacaklarını söyledi.

“Görevden almalar siyasilere bağlı olmayacak”

Öztürkler, başkan ve üyelerin görevden alınmasının siyasete bağlı olmayacağını belirterek, Yüksek Adliye Kurulu şartlarına göre görevden alınmaların gerçekleşebileceğini anlattı.

Gündemde diğer bir tartışma konusu olan yürütme yetkisiyle ilgili de konuşan Öztürkler, önceki yasada yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanı’na ait olduğunu, yeni yasada ise yürütme yetkisinin Bakanlar Kurulu’na devredildiğini aktardı.

YÖDAK’ın siyasileştirildiği konusunun da buradan kaynaklandığını anlatan Öztürkler, her zaman örnek gösterilen TC Yüksek Öğretim Kurulu’nun da yürütme yetkisinin TC Bakanlar Kurulu’nda olduğunun göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti.

“Üniversite kurulumu meclis onayı ile gerçekleştirilecek”

Eski yasada sadece Bakanlık onayı ile üniversite ön açma izni alınabildiğini anlatan Ziya Öztürkler, yeni yasayı şöyle anlattı:

“Yeni yasaya göre, önce ön değerlendirme kurulu üniversite başvurusunu değerlendirecek. Ön değerlendirme kurulu içerisinde Eğitim Bakanlığı, Devlet Planlama Örgütü, YÖDAK, Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı temsilcilikleri yer alacak. Eğer olumlu sonuç üretilirse Meclis onayına gidilecek. Sadece Meclis onayı üniversite kurulumu için yeterli olmayacaktır. Yeni bir üniversitenin faaliyete başlaması için YÖDAK’ın öğretime başlama izni vermesi gerekmektedir. Öğretime başlama yetkisi sadece YÖDAK’a aittir.”

“Asgari ücretin 5 bin katı sermaye şartı getirildi”

Yeni bir üniversite kurulacağında veya fakülte bölümü açılacağında Yüksek Öğretim Yasası’na göre öğretime başlama izni alınması gerektiğini ifade eden Öztürkler, bu yetkinin de sadece YÖDAK’a ait olduğunu kaydetti.

Üniversite kurulumunda ilk kez sermaye şartı getirildiğine dikkat çeken Öztürkler, gece kulübü ve şans oyunu işletmecilerinin yeni üniversite açamayacağı gibi, yeni yasaya göre asgari ücretin 5 bin katı sermaye şartının da yasaya eklendiğini söyledi.

“YÖDAK başkan ve üyelerinin tarafsızlık ilkesi”

YÖDAK Başkan ve üyelerinin yeni yasaya göre hiçbir şekilde bir üniversiteye kendi görevleri dışında danışmanlık bile yapamayacağını aktaran Öztürkler, yarı zamanlı üye kavramının da son bulmuş olduğunu belirtti.

Öztürkler, eski yasaya göre yarı zamanlı YÖDAK üyesi hem üniversitede görev yapabildiğine hem de YÖDAK’a üye olabildiğine işaret etti.

“Üniversite izinleri artık el değiştiremeyecek”

Eski Yüksek Öğretim Yasası’nda üniversite izinlerinin el değiştirilmesi ile ilgili hiçbir bağlayıcı madde yer almadığını belirten Öztürkler, yeni yasada üniversite izinlerinin el değiştirilmesi için Bakanlar Kurulu şartı getirildiğini söyledi.

“Tüzük yapma yetkisi, eski yasada da yeni yasada da YÖDAK’ta”

Kamuoyunda son günlerde yüksek öğrenim ile ilgili bazı tüzüklerin yapılmadığı yönünde eleştiriler yer aldığını kaydeden Öztürkler şöyle devam etti:

“Yüksek öğrenim ile ilgili tüzükleri hazırlama yetkisi YÖDAK’ta olup, hazırlanan tüzükler eğitim işleri ile ilgili Bakanlık tarafından Bakanlar Kurulu onayına sunulmaktadır ve böylece hazırlanan tüzük yasallaşıyor. YÖDAK Başkan ve üyelerinin hazırlayıp bakanlık tarafından Bakanlar Kurulu’na gönderilmeyen herhangi bir tüzük bulunmamaktadır. Bakanlığımızın da beklentisi daha verimli bir çalışma dönemine giren YÖDAK’ın Yüksek Öğretim ile ilgili tüzükleri hazırlayıp bir an önce hayata geçirmesidir. Denetim, ön açma, öğretime başlama, yatay geçiş tüzükleri, kalite ve akreditasyon ile ilgili adımlar ve tüzüklerini bir an önce hayata geçmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda yeni dönemde tartışılan bir YÖDAK değil, bu tüzükleri hazırlayan bir YÖDAK beklentisi vardır. Bir uyum yakalayan YÖDAK’ın bu anlamda yapacağı çalışmalarda herkes destek vermelidir.”

Öztürkler, üniversitelerin kendi çalışanlarına ve devlete karşı sorumluluklarını yerine getirme zorunluluğunun da yasaya eklendiğini söyledi.

“Yasanın ismini bilmeden veya yasayı okumadan yorum yapanlar var”

Ziya Öztürkler, “Birincisi bu ülkenin YÖDAK yasası diye bir yasası yok. Toplumda önemli pozisyonundaki insanlar YÖDAK yasası diye açıklama yapıyor. Bu ülkenin yüksek öğretimdeki bütün kurallarının yer aldığı Yüksek Öğretim yasası var. Yasayı tartışırken yasanın isminin bile ne olduğunu bilmeden yorumlar yapılıyor, ilginç ve üzüntü verici gerçekten” dedi.