Suyun fiyatının ihale süreci ve koşullarına bağlı olarak devlet tarafından belirleneceğini kaydeden Şahali, suyun kolaylıkla elde edilebilir bir bedelle halka ulaştırılacağını vurguladı.
Şahali, sisteme katılma arzusu olmayan belediyelerin sınırları içinde yapılacak yatırımların kendilerince karşılanması koşuluyla, özel fiyat uygulanacağını dile getirdi.
Tarım, Doğal Kaynaklar ve Gıda Bakanı Erkut Şahali, Genç TV’de katıldığı programda, su konusundaki soruları yanıtladı.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Şahali, Türkiye ile yapılan müzakereler sonucunda ortaya çıkan metnin artık KKTC hükümetinin üzerinde karara vardığı bir sonuç olduğunu belirterek, bu süreçte yaşanan tartışmaların ise CTP’nin sahip olduğu demokratik dinamizmin bir göstergesi olarak toplum önünde yaşandığını ifade etti.
“TOPUMSAL BİR KAZANIM”
Süreci toplumsal bir kazanım olarak değerlendirdiklerini dile getiren Şahali, esas vizyonun, KKTC’nin daha iyi bir su altyapısına sahip olması ve hem evsel hem de tarımsal alanda daha iyi standartlarda bir suya kavuşulmasıyla ilgili olduğuna değindi.
Şahali, önümüzdeki dönemde sahip olunan su altyapısıyla ilgili ciddi bir dönüşüm yaşanacağını ve su envanteriyle ilgili hem yer altı, hem yer üstü su kaynakları bakımından ciddi bir fırsat ifadesinin ortaya çıkacağını belirtti.
Erkut Şahali, metnin son halini alıncaya kadar yaşanan süreçte, mantık çerçevesinde bir şekillenme olduğunu dile getirdi.
“İLK METİNDEN BU GÜNE CİDDİ DEĞİŞİKLİKLER YAPILDI”
Tarım Doğal Kaynaklar ve Gıda Bakanı Şahali, yönetim ve işletmenin birbirine girdiği, yönetimde devletin varlığının olabildiğince aşağılarda tutulduğu, özel işletmenin yönetim ve denetim bacağında daha fazla misyon üstlendiği bir yaklaşım söz konusu olan, Türkiye tarafından önerilen ilk metinden bu güne ciddi değişiklikler yapıldığını vurguladı.
Şahali, ilk günden itibaren yönetimle işletmenin tamamen ayrıştırılması gerektiği, yönetim bacağının da tartışmasız bir biçimde KKTC yetkili otoritelerinde olacağı bir vizyonla hareket ettiklerini belirtti.
Erkut Şahali, yönetim bacağında ülkenin mevcut su kaynakları, ileride sahip olunacak su kaynakları ve gelen suyun hangi yönlere ne şekilde kullanıma arz edileceğiyle ilgili kararların tamamen devlet otoritelerince verileceği fikrinde sabit durduklarını ve bu konuda hiçbir esneme söz konusu olmadığını vurguladı.
“YAĞMUR SUYUNUN ÖZELE DEVREDİLMESİYLE İLGİLİ HİÇ BİR HÜKÜM İÇERMİYOR”
Erkut Şahali, sonuç olarak Türkiye hükümeti ve KKTC hükümetinin Türkiye’den gelen suyun ne şekilde yönetileceği ve işletileceğiyle ilgili bir mutabakata vardığını ifade ederek, bu noktadan itibaren işletme bacağının formüle edilip sonuçlandırılmasıyla ilgili görevin KKTC hükümetinde olduğunu söyledi.
“SPEKÜLATİF YORUMLARA RAĞBET ETMEYİN”
İhale sürecinin tamamen KKTC otoritelerinin uhdesinde olacağının altını çizen Şahali, spekülatif yorumlara rağbet edilmemesini istedi.
Şahali, “Anlaşma metni, yağmur suyunun özele devredilmesiyle ilgili bir hüküm içermez ve yer altı ve yer üstü su kaynaklarıyla ilgili özel işletmeye herhangi bir otorite hakkı tanınmazken bunlar varmış gibi argümanlarla konuyu tartışmak ve tartıştırmak maksatlı yaklaşımlardır” şeklinde konuştu.
“YEREL YÖNETİMLERİN YASAL HAKLARININ KORUNMASI ÖNEMLİYDİ”
Son şeklini alan metindeki en önemli değişikliğin sorulması üzerine Şahali, kendileri açısından tartışmanın odağında yerel yönetimlerin yasadan kaynaklanan hak ve yetkilerinin korunması olduğunu ifade etti.
Şahali, bu noktada Türkiye’nin işletme açısından yüzde yüz uygulama başarısı sağlayabilmek için belediyelerin zorunlu katılımını öngören bir yaklaşımla hareket ettiğini ancak, 8-9 Şubat tarihlerinde Türkiye’de yürütülen görüşmelerle bu konuda bir açılım yaratıldığını dile getirdi.
Erkut Şahali, belediyelerin kendi iradeleri doğrultusunda verecekleri kararla birlikte bu sürecin bir parçası olması veya sürecin dışında kalma yönünde bir karar üreteceği bir mekanizmanın yaratılmış olduğunu belirtti.
ALIM GARANTİSİ ELEŞTİRİLERİ
Tarım, Doğal Kaynaklar ve Gıda Bakanı Erkut Şahali, alım garantisi konusundaki eleştirilere de değinerek, eleştirilerin işin mantığının kavranmamasından kaynaklandığını veya sırf eleştirme maksatlı yapıldığını düşündüğünü belirtti.
Şahali, şöyle devam etti:
“Önümüzdeki süreçte ihtiyaç duyacağımız altyapının yapılmasıyla ilgili bir finanstan yoksunsak, elbette özel sektörün sahip olduğu finansal kabiliyetten yararlanmak durumundayız. Bunun yöntemlerinden biri de yap-işlet-devret modeliyle özel şirketin sahip olduğu finansal kaynaktan yararlanmaktır. Projeyle saptanacak yatırım giderlerini karşılamak su dağıtım hizmetinin belli bir süre özel sektör tarafından, bedeli karşılığında verilmesini sağlayan bir mekanizma oluşturmaktır”
“BUNDAN SONRAKİ İLK ÖDEV, UYGULANMA PROJESİNİN HAZIRLANMASI”
Erkut Şahali, bundan sonraki ilk ödevin uygulanma projesinin hazırlanması ve ihale sürecinin başlaması olduğunu söyledi.
İhalenin Lefkoşa’da açılacak olmakla birlikte, uluslararası katılıma açık bir ihale olacağını ifade eden Şahali, bu ihale sürecinin doğru yönetilmesinin, doğru sonuçlara ulaşmak için atılacak ilk ve en ciddi adım olduğunun altını çizdi.
Suyun kalitesi, miktarı, suyun işletilmesi ve kullanıcılara iletilmesi bakımından en olumsuz durumdaki yerleşim birimlerinin öncelikli olarak ele alınacağına değinen Şahali, kayıp ve kaçak miktarının azaltılmasına yönelik yatırımların ise öncelikli yatırımlar olacağını belirtti.
“SU KAÇAKLARI VE BELEDİYELERİN İDARİ KAYIPLARININ DA ÖNÜNE GEÇİLECEK”
Erkut Şahali, su işletmesinin ihalenin ardından devredilmesiyle birlikte tahsilat sorumluluğunun da devredilmiş olacağını belirterek, belediyelerin idari kayıplarının da önüne geçileceğini söyledi.
Sayaçların ön ödemeli sayaçlarla değiştirilmesinin, tüketicilerin kullanacakları suyu kontör aracılığıyla alması ve bu arada diğer vergi ve harçları da su ile birlikte ön ödeme sırasında ödemiş olması sonucunu doğuracağını kaydeden Şahali, böylelikle belediyelerin sadece su konusunda değil, diğer idari kayıplarının da önüne geçen bir mekanizmanın yaratılmış olacağını dile getirdi.
SİSTEME DAHİL OLMAYACAK BELEDİYELER KONUSU
Bakan Şahali, sisteme dahil olmak istemeyen belediyelerle ilgili prosedürün ne olacağına ilişkin soruyu yanıtlarken, sisteme dahil olma tercihi kullanmayacak belediyeler açısından, Başbakan’ın devreye girmesiyle bir açılım söz konusu olduğunu hatırlattı.
Şahali, Türkiye’den gelecek suyun, sisteme katılma arzusu olmayan belediyelere özel bir fiyatla verilebileceğini söyledi.
Erkut Şahali, sisteme katılacak belediyelere tek fiyat uygulanması söz konusuyken, katılmayacak belediye sınırlarında yapılacak yatırımları belediyelerin yapması kaydıyla, işletmenin yapacağı yatırımın maliyetinin su bedelinden düşülmesiyle fiyatlandırılacağını belirtti.
Bunun yurttaşa yansıyacak bir indirim olamayabileceğini de söyleyen Şahali, belediyelerin suyu daha düşük bir fiyatla alacak olmalarına karşın, aradaki farkın söz konusu belediyelerin yatırım ve işletme giderleriyle aşılabileceğini dile getirdi.
“SUYUN FİYATI KOLAYLIKLA ELDE EDİLEBİLİR BİR BEDELDE OLACAK”
Suyun fiyatı ile ilgili tartışmalara da değinen Bakan Şahali, ihale süreci başlamadan bir şey söylemenin izafi olacağını belirterek, suyun fiyatının ihale süreci ve koşullarına bağlı olarak kesinleşeceğini kaydetti.
Şahali, ihaleye katılacak işletmecilerin yatırım maliyeti ve işletme süresi gibi etkenlere bağlı olarak önerecekleri tekliflere bağlı olarak, suyun fiyatının devlet tarafından belirleneceğinin altını çizdi.
Şahali, hükümet olarak, yurttaşların satın alma kabiliyetlerini öngörmek zorunda olduklarını belirterek, “Kimsenin kullanmaya cesaret edemeyeceği bir suyu iletmek akılcı bir durum değildir. Su hem evsel, hem de tarımsal kullanım için, halkımıza kolaylıkla elde edilebilir bir bedelle ulaştırılacak. Bundan kimsenin kuşku duymaması gerekmektedir” dedi.
Yorum Yazın