Tıbbı atık bertaraf sistemi yıllardır bozuk!

Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Hastanesi’ndeki tıbbı atık bertaraf sisteminin çalışmadığını gündeme getirdi. Haber üzerine konuşan Nalbantoğlu Hastanesi Başhekimi Bülent Dizdarlı’nın açıklamaları tehlikenin boyutlarını gözler önüne serdi. Dizdarlı, özel hastane ve diğer tüm hastanelerdeki tıbbı atıkların da Nalbantoğlu Hastanesi’ne getirildiğini ancak tıbbı atık sterilizasyon sistemi çalışmadığı için atıkları etkisiz hale getirme şanslarının olmadığını açıkladı. Dizdarlı, atıkları etkisiz hale getiremeden Güngör’deki tıbbı atık çukuruna gömdüklerini ifade etti. Dizdarlı, tıbbı atık tesisinin Avrupa Birliği (AB) tarafından kurulduğunu ancak kurulum aşamasında şartnamelere uyulmadığı için sistemin sık sık arıza verdikten sonra tamamen bozulduğunu, bunu AB yetkililerine defalarca bildirmelerine rağmen henüz bir sonuç alamadıklarını ifade etti. Öte yandan Star Kıbrıs’ın tıbbı atıklarla ilgili daha önce yayımladığı haberlerde Serbest Çalışan Hekimler Birliği As Başkanı Dr. H. İlker İpekdal ile Kıbrıs Türk Çevre Mühendisleri Odası (KTÇMO) Başkanı Yasemin Çobanoğlu tıbbı atıkların tüm canlılar için büyük bir tehlike oluşturduğuna dikkati çekmişti. 

SORUN ÇOK DAHA BÜYÜK 

Kuzey Kıbrıs’ta 6 devlet hastanesi, 22 sağlık merkezi, onlarca özel hekim ve veteriner klinikleri, tüp bebek merkezleri dahil 20 özel hastane bulunuyor. Hastanelerden, kliniklerden tonlarca tıbbı atık çıkıyor. Bu atıklar özel kamyonlarla merkezi yer olan Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Hastanesi’ne götürülüyor. Prosedürlere göre, tıbbı atıkların Nalbantoğlu Hastanesi’nde bulunan sistemde etkisiz hale getirilmesi ve belirlenen çöp noktalarına gömülmesi gerekiyor. Ancak Star Kıbrıs’ın dünkü manşetinde gündeme getirdiği gibi tıbbı atıkları etkisiz hale getiren sistem bozulduğu için çalışmıyor. Tüm hastanelerden çıkan tıbbi atıklar Nalbantoğlu Hastanesi’nde soğutma sistemine koyuluyor ve atıklar iyice biriktikten sonra ‘etkisiz hale getirilmeden’ Güngör’deki çöplüğe götürülüp, orada toprağa gömülüyor. 

HER CANLI TEHDİT ALTINDA 

Etkisiz hale getirilmeden toprağa gömülen tıbbı atıkların büyük bir risk oluşturduğu ifade edilirken, kısa bir süre önce konuyla ilgili Star Kıbrıs’a açıklama yapan Serbest Çalışan Hekimler Birliği As Başkanı Dr. H. İlker İpekdal, tıbbi atıkların ve ilaçların insanları, hayvanları ve bitkileri zehirlediğini dile getirmişti. İpekdal, “Hepatitten (sarılıktan) tutun da Brusella'ya, Salmonelladan tutun da prion hastalıklarına kadar maalesef büyük risk altındayız” ifadelerini kullanmıştı. Kıbrıs Türk Çevre Mühendisleri Odası (KTÇMO) Başkanı Yasemin Çobanoğlu ise dün gazetede yayımlanan açıklamasında etkisiz hale getirilmeden toprağa gömülen atıkların hem insan sağlığını hem hayvan sağlığını tehdit ettiğini, atıkların yer altı sularında dahi karıştığını vurguladı. 

YILLARDIR DEVRE DIŞI 

Star Kıbrıs’ın gündeme getirdiği durum üzerine Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Hastanesi Başhekimi Uzman Doktor Bülent Dizdarlı, Avrupa Birliği Mali Yardımları ile desteklenen program çerçevesinde kurulan tıbbi atık bertaraf tesisinin aslında yıllardır çalışmadığını açıkladı. Tesisin şartname ve ihalelere uygun kurulmadığını, defalarca bozulduktan sonra son olarak tamamen devre dışı kaldığını ifade ederek, gerek kendisinin gerek kendisinden önceki başhekimlerin bu konuyu defalarca Sağlık Bakanlığı ve AB yetkililerine bildirdiklerini söyledi. Dizdarlı, “Tesisin şartnameye uygun yapılmadığı tespit edildi. Sık sık arıza çıkaran tesis 3 yıl önce tamamen devre dışı kaldı. Şu anda tamamen durmuş durumdadır. Sadece tesisin soğutma kısmı çalışmaktadır. AB yetkilileri ile devamlı temas halindeyiz. Tekrar yapılması için görüşmeler sürüyor” dedi. 

AB YAN ÇİZDİ 

Dizdarlı, “Tesisin yeniden çalışması için neden adım atılmadı” sorusuna karşın ise AB yetkililerinin tesisin arızalanmasında kendi payları olduğunu kabul ettiklerini ancak son zamanlarda yan çizdiklerini ifade ederek sözlerini şöyle sürdürdü: “Ben ve benden önceki başhekimler bu konuyla ilgili defalarca Avrupa Birliği’ne ve Sağlık Bakanlığı’na yazı yazdık. AB yetkilileri, tesisin şartnamelere uygun yapılmamasından dolayı arızalanmasında kendi payları olduğunu kabul etmelerine rağmen bu konuda yan çiziyor ve sorularımıza cevap vermiyor. Sistem şuanda atıl vaziyette, duruyor ve sadece soğutma sistemi çalışıyor. AB sistemin tamiri için para çıkarmakta zorlanıyor. Sistemin onarım maliyeti çok pahalı olduğu için biz de yaptıramadık.” 

TIBBI ATIKLARI ETKİSİ HALE GETİREMİYORUZ 

Dizdarlı, diğer hastanelerden çıkan tıbbı atıkların da Nalbantoğlu Hastanesi’ne getirildiğini ancak bu atıkları etkisiz hale getirme şansları olmadığını belirterek şunları söyledi: “Nalbantoğlu Hastanesi’nden ve diğer hastanelerden çıkan tıbbı atıklar tesisin çalışır durumda olan soğutma sistemine koyuluyor. Atıklar soğutma dolaplarında biriktiriliyor. Daha sonra bu tıbbi atıklar özel kamyonlarla Güngör’de tıbbı atık çukuruna gömülüyor. Mevcut durumda tesisin sterilizasyon kısmı çalışmadığı için tıbbı atıkları etkisiz hale getirme şansımız yok.”Dizdarlı, sistemin yeniden onarılması için AB yetkililerinin adım atması gerektiğini sözlerine ekledi.